Kort antwoord: vanaf ongeveer acht weken mag een puppy zachte, goed verteerbare kauwsnacks, zoals een konijnenoor, gedroogde runderlong of een zachte pensstrip. Harde kauwsnacks zoals geperste huid, dikke pezen, geweien en botten wachten tot het volwassen gebit compleet is, meestal rond zes tot zeven maanden. Daartussen zit de tandenwisseling, de periode waarin een pup juist heel veel wil kauwen. Hieronder per leeftijd wat wel en niet kan, en hoe je het slikgevaar klein houdt. Geschikte snacks vind je bij puppy.
Het gebit van een pup: wat er wanneer gebeurt
Een pup wordt zonder tanden geboren. Rond drie weken komen de melktanden door en rond acht weken, als hij bij jou komt wonen, is het melkgebit met 28 tanden compleet. Melktanden zijn dun, scherp en breekbaar. Tussen ongeveer drie en vijf maanden begint de tandenwisseling: de melktanden vallen uit en de 42 volwassen tanden en kiezen komen door. Rond zeven maanden is dat proces bij de meeste honden klaar. In die wisselperiode jeukt en zeurt het tandvlees, en dat is precies waarom een pup van vier maanden aan tafelpoten, schoenen en handen kauwt. Een geschikte kauwsnack geeft die behoefte een veilige uitweg.
Per leeftijd: wat mag je pup kauwen?
| Leeftijd | Gebit | Geschikte kauwsnacks | Nog niet |
|---|---|---|---|
| 8 – 12 weken | Melkgebit compleet, dun en breekbaar | Konijnenoren, gedroogde runderlong, zachte pensstrips, zachte trainers in kleine stukjes | Alles wat hard is of waar hij lang op moet werken |
| 3 – 4 maanden | Wisseling begint, tandvlees gevoelig | Zachte tot medium snacks die meegeven: runderoren, pens, dunne vleesstrips, gedroogde kippennekken onder toezicht | Geperste huid, dikke pezen, geweien, hoeven, botten |
| 4 – 6 maanden | Volop wisselen, veel kauwdrang | Medium snacks met kauwtijd: dunne bullepees, buffeloren, grote pensstukken; gekoelde zachte snacks verzachten het tandvlees | Zeer harde snacks; de nieuwe kiezen zijn nog niet volledig verankerd |
| 6 – 7 maanden | Volwassen gebit compleet | Langzaam opbouwen naar volwassen kauwsnacks: bullepees, geperste huid, gedroogde huid uit één stuk | Geweien, hoeven en mergpijpen liever pas na 12 maanden |
| 7 – 12 maanden | Jong volwassen, kaakspieren ontwikkelen | Alles uit ons overzicht van veilige kauwsnacks, passend bij formaat en kauwstijl | Steenharde snacks bij slopers, altijd de duimnageltest |
Waarom hard te vroeg een slecht idee is
Een melktand breekt makkelijk, en een gebroken melktand kan ontsteken en het doorkomen van de volwassen tand verstoren. Net doorgekomen volwassen tanden hebben bovendien nog een dunne glazuurlaag en zitten nog niet stevig in de kaak. Een pup die op een gewei of een hoef bijt, kan daarmee blijvende schade oplopen aan een gebit dat nog vijftien jaar mee moet. De regel is simpel: zolang je met je duimnagel geen indruk in een snack kunt drukken, is hij te hard voor een pup.
Slikgevaar: de grootste fout bij pups
Pups hebben nog geen rem. Ze proberen alles wat in de bek past door te slikken, zeker als er een andere hond of een kind in de buurt is die het af zou kunnen pakken. Daarom geldt bij pups nog strenger dan bij volwassen honden: kies een snack die duidelijk groter is dan de bek, blijf erbij en ruil het laatste stuk in voor iets lekkers. Oefen dat inruilen vanaf de eerste dag als een spelletje. Een pup die leert dat afgeven altijd iets oplevert, wordt een volwassen hond die nooit gaat verdedigen.
Snacks en training: klein, zacht en veel
De eerste maanden draait alles om leren: zindelijkheid, socialisatie, alleen zijn, aan de lijn lopen. Daar heb je honderden beloningsmomenten per week voor nodig, en die moeten klein en zacht zijn. Zachte trainers van een gram, of een reepje gedroogde kipfilet in stukjes zo groot als een erwt, zijn ideaal. Reken ook bij pups met maximaal 10 procent van de dagelijkse energie uit snacks; hoe je dat uitrekent staat in hoeveel snacks een hond per dag mag. Op drukke trainingsdagen kun je een deel van de puppybrokken als beloning gebruiken, dan hoef je de maaltijden niet te korten.
Nieuwe snacks introduceren zonder buikpijn
Een puppydarm is gevoelig. Geef daarom maar één nieuw soort snack per keer, in een klein stuk, en wacht drie dagen voordat je iets anders nieuws probeert. Blijft de ontlasting goed, dan kan de volgende. Wordt de ontlasting dun, laat die snack dan een paar weken liggen. Zo weet je precies welke snack de boosdoener is. Kies bij voorkeur snacks van één diersoort, dan is dat ook meteen duidelijk. In onze winkel staan de snacks die geschikt zijn voor pups bij elkaar onder het filter leeftijd: puppy.
Tip van Ingrid: leg tijdens de tandenwisseling een paar zachte pensstrips of runderoren een uurtje in de koelkast voordat je ze geeft. Koud verzacht het jeukende tandvlees, en een pup die iets koels mag kauwen laat de stoelpoten met rust. Diepvries is te hard voor melktanden; koelkast is precies goed.
Wat je een pup nooit geeft
- Gekookte botten en kleine rauwe botjes: splinters en slikgevaar.
- Gebleekte, gelijmde kauwkluiven (witte knopen): slecht verteerbaar en glad, dus dubbel slikgevaar bij een pup.
- Geweien, hoeven en mergpijpen: te hard voor een gebit in aanbouw.
- Snacks met suiker, zout of kleurstoffen: onnodig in een dieet dat nog in balans moet komen.
- Grote kluiven om "rustig te worden": een kauwsnack is geen oppas. Een pup zonder toezicht met een kluif is het klassieke ongeluk.
Wanneer bel je de dierenarts?
Bij aanhoudend kokhalzen, braken na een snack, geen ontlasting binnen twee dagen, een plotseling stinkende adem met bloedend tandvlees, of als je pup na zeven maanden nog dubbele hoektanden heeft. Ook een pup die ineens niet meer wil kauwen of eten aan één kant, verdient een gebitscontrole.
Veelgestelde vragen
Mag een puppy een bullepees?
Een dunne bullepees kan vanaf ongeveer vier maanden, onder toezicht en in een lengte die niet in één keer in de bek past. Dikke pezen en geperste huid wachten tot het volwassen gebit compleet is, rond zes tot zeven maanden.
Vanaf wanneer mag mijn pup harde kluiven?
Pas als alle volwassen tanden er zijn, meestal rond zeven maanden, en dan stapsgewijs. Geweien, hoeven en mergpijpen liever pas na een jaar, en alleen voor honden die rustig knabbelen.
Hoeveel trainers mag een pup per dag?
Reken met maximaal 10 procent van zijn dagelijkse energie. Een pup van 5 kilo zit rond de 600 kilocalorieën per dag, dus 60 kilocalorieën aan snacks: ongeveer twintig zachte trainers van een gram. Gebruik daarnaast puppybrokken als beloning.
Mijn pup slikt alles meteen door. Wat nu?
Kies grotere snacks en snacks die traag worden gegeten, zoals een runderoor of een pensstrip die hij moet uitrekken. Houd de snack de eerste keren zelf vast zodat hij moet kauwen, en oefen elke dag het inruilen.
Mag een pup snacks bij diarree?
Nee. Laat alle snacks een paar dagen weg, geef alleen het gewone voer en bel de dierenarts als het langer dan een dag duurt of als de pup sloom wordt. Pups drogen snel uit.
Bronnen
- AniCura, Tanden wisselen bij een puppy (tijdlijn van melkgebit naar volwassen gebit, controle rond zes maanden).
- zooplus Magazine, Tanden wisselen bij honden (kauwdrang tijdens de wisseling).
- LICG, Gebitsverzorging bij de hond (kauwen, kluiven en toezicht).
- WSAVA Global Nutrition Committee, Global Nutrition Guidelines (snacks maximaal 10 procent van de dagelijkse energie).
Over de auteur
Ingrid Kooijman is oprichter van Canis Snacks. Ze selecteert natuurlijke hondensnacks van één eiwitbron, verkoopt ze online en op markten in Brabant, en beantwoordt dagelijks vragen van hondeneigenaren over voeding en kauwsnacks. Vragen over dit artikel? Mail naar info@canissnacks.com.
